BYD แซง Tesla ขึ้นเป็นผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้า (EV) รายใหญ่ที่สุดของโลก หลังเร่งขยายตลาดนอกจีนและทำยอดขายแซงคู่แข่งในหลายประเทศ ท่ามกลางสมรภูมิแข่งขันด้านราคาและการเปลี่ยนทิศทางของนโยบายอุดหนุน EV ทั้งในสหรัฐและยุโรป
กลยุทธ์รุกนอกบ้าน-ศึกสงครามราคาในจีน
ข้อมูลจาก Nikkei Asia ระบุว่า BYD ปรับแผนเชิงรุกทั้งด้านผลิตภัณฑ์และการขยายตลาดต่างประเทศ ตั้งแต่พัฒนาเทคโนโลยี Blade Battery รุ่นใหม่ที่สามารถชาร์จได้ภายในราว 9 นาทีและเพิ่มระยะทางวิ่ง ไปจนถึงตั้งฐานประกอบในประเทศต่างๆ เช่น ปากีสถาน และเร่งรุกตลาดยุโรป เอเชีย และตลาดเกิดใหม่ เพื่อชดเชยอดขายในจีนที่เริ่มชะลอตัว จากการลดแรงจูงใจด้านภาษีและเงินอุดหนุนภายในประเทศ
ในจีน อุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้าต้องรับผลกระทบรุนแรงจากการแข่งขันด้านราคาที่ต่อเนื่องมาหลายปี รายงานหนึ่งประเมินว่าการทำสงครามราคารถยนต์ในจีนอาจทำให้ทั้งอุตสาหกรรมสูญเสียรายได้รวมสูงถึงราว 68,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 3 ปี ส่งผลให้รัฐบาลปักกิ่งเริ่มเข้มงวดต่อการลดราคาเชิงรุก และผู้ผลิตต้องหันไปใช้กลยุทธ์ลดราคาแบบแฝง เช่น โปรโมชั่นเฉพาะรุ่นหรือสิทธิพิเศษด้านบริการ หลังแรงกดดันด้านกำไรและยอดขายเริ่มสะท้อนในราคาหุ้น โดยผู้ผลิตรายใหญ่รวมถึง BYD เผชิญยอดขายเดือนมกราคมที่หดตัว และราคาหุ้นร่วงลงต่ำสุดในรอบกว่าหนึ่งปี
ความผันผวนในตลาดจีนทำให้ผู้ผลิตต้องเร่งกระจายความเสี่ยงไปต่างประเทศ BYD และค่ายจีนรายอื่นกำลังเพิ่มการส่งออก EV ราคาย่อมเยาไปยังยุโรป เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และตะวันออกกลาง ขณะเดียวกันต้องเผชิญแรงเสียดทานด้านการเมืองและการค้า ทั้งจากมาตรการสอบสวนอุดหนุนของสหภาพยุโรป ตลอดจนการถกเถียงในสหรัฐเรื่องภาษีนำเข้าและเครดิตภาษี EV ซึ่งส่งผลต่อความสามารถแข่งขันด้านราคาเมื่อเทียบกับรถที่ผลิตในประเทศ
การปรับยุทธศาสตร์ของค่ายรถเอเชีย-ยุโรปทบทวนเป้าหมายสิ่งแวดล้อม
ท่ามกลางแรงกดดันจากจีน ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่อื่นในเอเชียเริ่มปรับยุทธศาสตร์ใหม่ Toyota ยังเดินหน้าพัฒนารถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายในและรถ hybrid โดยมองว่านโยบายสิ่งแวดล้อมในสหรัฐและยุโรปอาจผ่อนคลายจากแผนห้ามขายรถใช้น้ำมันเต็มรูปแบบ ขณะที่ Nissan และผู้ผลิตญี่ปุ่นรายอื่นหันมาพัฒนารถ EV และ plug-in hybrid ต้นทุนต่ำในจีน เพื่อแย่งส่วนแบ่งตลาดกลับจากค่ายจีน
ในยุโรป นโยบายด้านสภาพภูมิอากาศเริ่มถูกทบทวนเช่นกัน สหภาพยุโรปกำลังพิจารณาเลื่อนหรือปรับเป้าหมายการยกเลิกขายรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายในในปี 2035 ให้กลายเป็นเป้าหมายลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์จากรถยนต์ลง 90% แทน สะท้อนความกังวลด้านต้นทุนการเปลี่ยนผ่านและความสามารถแข่งขันของผู้ผลิตรถยุโรป เมื่อเผชิญ EV ราคาถูกจากจีนและความต้องการผู้บริโภคที่ชะลอตัว
ผลกระทบต่อไทย-ศึก EV ร้อนในอาเซียน
ผลของการรุกตลาดต่างประเทศของ BYD และผู้ผลิตจีนส่งผลเป็นรูปธรรมต่อไทย ซึ่งกำลังพยายามสร้างฐานการผลิตและตลาด EV ในประเทศ ข่าวการขึ้นราคา EV ของ BYD และค่ายจีนอื่นในไทยหลังสิ้นสุดช่วงอุดหนุนภาครัฐ สะท้อนว่าการพึ่งพาเงินอุดหนุนไม่สามารถยืนระยะได้ในระยะยาว ผู้บริโภคไทยจึงอาจเผชิญราคารถ EV ที่ขยับขึ้น ขณะเดียวกันผู้ผลิตญี่ปุ่นและจีนต่างเร่งใช้ไทยเป็นฐานผลิตและส่งออก ทำให้โครงสร้างอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยต้องเร่งปรับตัวทั้งด้านห่วงโซ่อุปทาน แรงงานทักษะใหม่ และมาตรการสนับสนุนที่สมดุลระหว่างการดึงดูดการลงทุนกับการปกป้องผู้ประกอบการไทย
ในระดับภูมิภาค ข้อมูลยอดขายและแผนขยายของ BYD, Geely, Neta, Xpeng รวมถึงผู้เล่นใหม่อย่าง Xiaomi สะท้อนว่าจีนกำลังผลักดันให้แบรนด์รถในประเทศขึ้นสู่แถวหน้าของโลกภายในช่วงกลางทศวรรษนี้ โดยตั้งเป้าเพิ่มยอดขายรถทั่วโลกอย่างมีนัยสำคัญและลดการพึ่งพาตลาดในประเทศ การเคลื่อนตัวดังกล่าวจะยิ่งทำให้การแข่งขันด้านราคา เทคโนโลยีแบตเตอรี่ และเครือข่ายบริการหลังการขายในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงไทย เข้มข้นขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีข้างหน้า
ที่มา: https://asia.nikkei.com/spotlight/electric-cars-in-china
