รัฐบาลญี่ปุ่นแนะนำให้กองทุนเอกชน MBK Partners ถอนข้อเสนอซื้อกิจการ Makino Milling Machine ผู้ผลิตเครื่องจักรกลญี่ปุ่น โดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคง สะท้อนท่าทีเข้มงวดมากขึ้นต่อเทคโนโลยี “dual-use” ที่ใช้ได้ทั้งเชิงพาณิชย์และทางทหาร และอาจกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ในการสกัดดีล private equity จากต่างชาติในอนาคต
กรณีนี้ถือเป็นเคสที่พบไม่บ่อยที่ทางการญี่ปุ่นแทรกแซงดีลซื้อกิจการโดยเอกชน โดย Makino Milling เป็นผู้ผลิต machine tool ระดับสูง ซึ่งรัฐบาลจัดให้อยู่ในกลุ่มเทคโนโลยีสำคัญที่อาจนำไปใช้ผลิตยุทโธปกรณ์ขั้นสูง และเกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานด้านความมั่นคง ทำให้หน่วยงานกำกับเข้ามาตรวจสอบอย่างละเอียด
ญี่ปุ่นคุมเข้มลงทุนต่างชาติในเทคโนโลยีกลุ่มเสี่ยง
ญี่ปุ่นเดินหน้าคุมเข้มการลงทุนจากต่างประเทศภายใต้กฎหมายว่าด้วยการแลกเปลี่ยนเงินตราและการค้าต่างประเทศ (FEFTA) โดยขยายรายชื่อสาขาธุรกิจที่ถือว่าเสี่ยงด้านความมั่นคง รวมถึงอุตสาหกรรม machine tool ซึ่งถูกมองว่าเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านการผลิตของเทคโนโลยีป้องกันประเทศและอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์อื่น
การเคลื่อนไหวต่อดีล Makino Milling สะท้อนท่าทีใหม่ที่ให้น้ำหนักต่อมิติความมั่นคงมากกว่าการดึงดูดเงินทุน private equity ต่างชาติ ในช่วงที่กองทุนจากทั่วภูมิภาคกำลังมองหาดีลซื้อกิจการในญี่ปุ่น ซึ่งมีบริษัทเก่าแก่จำนวนมากอยู่ระหว่างการมองหาผู้ถือหุ้นรายใหม่
แรงกดดันด้านความมั่นคงอาจทำให้นักลงทุนทางการเงิน โดยเฉพาะกองทุน PE และกองทุนจากต่างประเทศ ต้องเผื่อความเสี่ยงด้านกฎระเบียบมากขึ้นเมื่อลงทุนในญี่ปุ่น โดยเฉพาะธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีการผลิตขั้นสูง ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และอุตสาหกรรมที่สามารถเชื่อมโยงไปสู่การใช้ทางทหารได้
นัยต่อดีล M&A และผู้เล่นไทย
สำหรับนักลงทุนไทย ทั้งสถาบันและบริษัทอุตสาหกรรมที่ต้องการทำ M&A หรือ joint venture กับผู้ผลิตเทคโนโลยีในญี่ปุ่น กรณีนี้บ่งชี้ว่าดีลในกลุ่ม machine tool, อากาศยาน, อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ความแม่นยำสูง และเทคโนโลยีขั้นสูงอื่นๆ มีโอกาสเผชิญการกลั่นกรองเข้มขึ้น อาจยืดเวลาปิดดีลและเพิ่มต้นทุนการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์
ในมุมผู้ประกอบการไทยที่ใช้ machine tool ญี่ปุ่น โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน เกณฑ์ด้านความมั่นคงที่เข้มงวดขึ้นอาจทำให้โครงสร้างการถือหุ้นและกลยุทธ์การขยายธุรกิจของผู้ผลิตญี่ปุ่นเปลี่ยนไป ซึ่งอาจส่งผลต่อการเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ การตั้งฐานการผลิตในต่างประเทศ รวมถึงเงื่อนไขการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับคู่ค้าในไทยในระยะยาว
