สงครามระหว่างสหรัฐและอิหร่านที่ยืดเยื้อนานสองเดือนยังไร้ความคืบหน้าทางการทูต แม้จะมีการหยุดยิงชั่วคราว โดยความหวังสู่ข้อตกลงสันติภาพยิ่งเลือนรางหลังประธานาธิบดี Donald Trump ยกเลิกการส่งตัวแทนคนสำคัญไปเจรจาที่กรุงอิสลามาบัด ขณะที่ราคาน้ำมันที่พุ่งขึ้นและเงินเฟ้อที่เร่งตัวกำลังกดดันเศรษฐกิจโลกอย่างหนัก
Trump ให้สัมภาษณ์ทาง Fox News ว่าอิหร่านสามารถ “โทรศัพท์มา” หากต้องการเจรจา พร้อมย้ำเงื่อนไขหลักว่าวอชิงตันจะไม่ยอมรับให้อิหร่านครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ ขณะที่เตหะรานยังยืนยันสิทธิในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเพื่อวัตถุประสงค์สันติ แต่ถูกชาติตะวันตกตั้งข้อสงสัยว่าเป็นการปูทางสู่อาวุธนิวเคลียร์
สงครามยืดเยื้อ-น้ำมันพุ่งกดดันเศรษฐกิจโลก
แม้มีการหยุดยิงชะลอการสู้รบเต็มรูปแบบ ตั้งแต่สงครามปะทุจากการโจมตีของสหรัฐและอิสราเอลต่ออิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ แต่ทั้งสองฝ่ายยังไม่สามารถตกลงเงื่อนไขยุติสงคราม ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วหลายพันคน ดันราคาน้ำมันดิบทะยาน กระตุ้นเงินเฟ้อ และฉุดความเชื่อมั่นต่อการเติบโตของเศรษฐกิจโลก ขณะเดียวกันคะแนนนิยมในประเทศของ Trump ลดลง ท่ามกลางแรงกดดันภายในให้ยุติสงครามที่ไม่เป็นที่นิยม
อิหร่านแม้เสียเปรียบด้านกำลังทหาร แต่ยังถือไพ่ต่อรองสำคัญคือความสามารถในการสกัดกั้นการขนส่งผ่านช่องแคบ Strait of Hormuz เส้นทางยุทธศาสตร์ที่รองรับน้ำมันราวหนึ่งในห้าของปริมาณส่งออกทั่วโลก เตหะรานปิดช่องแคบเป็นส่วนใหญ่ ขณะที่วอชิงตันใช้มาตรการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรืออิหร่าน ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงด้านอุปทานพลังงานโลก
ทางตันการทูตท่ามกลางแรงกดดันนิวเคลียร์และภูมิรัฐศาสตร์
ด้านการทูต Abbas Araqchi รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านยังเดินสายพบประเทศตัวกลางอย่างต่อเนื่อง โดยกลับไปยังกรุงอิสลามาบัดอีกครั้งหลังเสร็จสิ้นการหารือที่โอมาน ซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นผู้ไกล่เกลี่ยสำคัญของความขัดแย้งในตะวันออกกลาง สื่อทางการอิหร่านระบุว่า agenda กับทางการปากีสถานครอบคลุมการจัดทำกรอบกฎหมายใหม่สำหรับ Strait of Hormuz การชดเชยความเสียหาย การรับประกันว่าจะไม่เกิดการรุกรานทางทหารซ้ำ และการยกเลิกการปิดล้อมทางทะเล โดยย้ำว่าไม่เกี่ยวข้องกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน
Trump อ้างว่ายกเลิกการส่งผู้แทนพิเศษ Steve Witkoff และ Jared Kushner ไปปากีสถาน เนื่องจากภาระค่าใช้จ่ายและเห็นว่าข้อเสนอจากอิหร่าน “ยังไม่เพียงพอ” หลังยกเลิกการเดินทาง เครื่องบินลำเลียง C-17 ของกองทัพอากาศสหรัฐ 2 ลำ ที่ขนเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยและยุทโธปกรณ์สำหรับภารกิจคุ้มกัน ได้บินออกจากปากีสถาน ขณะที่เตหะรานประกาศปฏิเสธการเจรจา “ภายใต้การบีบบังคับ” และต้องการให้สหรัฐยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลก่อนจึงจะเริ่มวางกรอบเจรจายุติสงครามได้จริง
ข้อขัดแย้งระหว่างสองประเทศขยายวงกว้างเกินประเด็นนิวเคลียร์ โดยสหรัฐต้องการจำกัดการสนับสนุนทางทหารและการเงินของอิหร่านต่อกลุ่มในภูมิภาค เช่น Hezbollah ในเลบานอน และ Hamas ในกาซ่า รวมถึงสกัดศักยภาพขีปนาวุธที่คุกคามพันธมิตรสหรัฐ ขณะที่อิหร่านต้องการให้ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรและหยุดโจมตี Hezbollah โดยอิสราเอล ความรุนแรงระหว่างอิสราเอลกับกองกำลังที่อิหร่านหนุนหลังในเลบานอนกลับมาปะทุจนกองทัพอิสราเอลต้องออกคำสั่งอพยพประชาชนในหลายเมืองทางตอนใต้เพิ่มเติม
ผลกระทบต่อราคาน้ำมัน-เงินเฟ้อไทย
ความตึงเครียดรอบ Strait of Hormuz ทำให้ราคาน้ำมันผันผวนหนัก กระทบต้นทุนพลังงานและค่าขนส่งทั่วโลก รวมถึงไทยที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันเกือบทั้งหมด ต้นทุนน้ำมันดิบที่สูงขึ้นกำลังกดดันอัตราเงินเฟ้อและต้นทุนภาคการผลิต-โลจิสติกส์ในประเทศ เพิ่มความเสี่ยงต่อการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของไทยและอาจบีบให้ธนาคารกลางต้องชั่งน้ำหนักนโยบายการเงินอย่างระมัดระวังยิ่งขึ้นในระยะถัดไป
