จีนเร่งกวาดล้างผู้นำกองทัพ ผู้สังเกตการณ์จับตาผลต่อเสถียรภาพและความเสี่ยงระยะยาว

จีนเดินหน้ากวาดล้างผู้นำกองทัพครั้งใหญ่สุดในยุค Xi Jinping หลังปลดเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) ต่อเนื่องจนถึงช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา สะท้อนแรงสั่นสะเทือนภายในกองทัพและเพิ่มความไม่แน่นอนด้านเสถียรภาพในระยะยาว แม้บางฝ่ายมองว่าพัฒนาการนี้อาจช่วยลดความเสี่ยงการปะทะกับไต้หวันในระยะสั้นก็ตาม

การกวาดล้างล่าสุดนำไปสู่การปลดบุคคลระดับสูงที่สุดในกองทัพยุค Xi รวมถึง Zhang Youxia อดีตรองประธาน Central Military Commission ซึ่งเคยถูกมองว่าเป็นหนึ่งในแกนนำด้านการทหารที่ใกล้ชิดผู้นำจีน การหลุดจากตำแหน่งของ Zhang และนายทหารอาวุโสอีกหลายคน ทำให้โครงสร้างผู้นำด้านความมั่นคงของจีนเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่ปี

สะเทือนโครงสร้าง PLA กระทบทั้งเสี่ยงระยะสั้นและศักยภาพระยะยาว

ผู้สังเกตการณ์ชี้ว่า การกวาดล้างครอบคลุมทั้งสายงานยุทธศาสตร์ สายปฏิบัติการ และสายจัดซื้ออาวุธ สะท้อนปัญหาเรื่องบูรณภาพของระบบกำกับดูแลภายใน PLA โดยเฉพาะในกองกำลังขีปนาวุธและโครงการอาวุธทันสมัย ขณะเดียวกันยังตอกย้ำแนวโน้มการรวมศูนย์อำนาจด้านการทหารไว้ที่ Xi มากขึ้น ผ่านบทบาทของ Central Military Commission

ในมุมระยะสั้น การปลดผู้นำที่ถูกมองว่าไม่น่าเชื่อถือได้ อาจทำให้ Xi ระมัดระวังมากขึ้นต่อการใช้กำลังกับไต้หวัน เนื่องจากต้องใช้เวลาในการจัดระเบียบสายคำสั่งและสร้างความไว้วางใจในโครงสร้างบังคับบัญชาใหม่ นักวิเคราะห์บางส่วนจึงเห็นว่าความเสี่ยงต่อการตัดสินใจเร่งด่วนด้านการทหารอาจลดลงชั่วคราว

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนตัวผู้นำกองทัพบ่อยครั้งอาจบั่นทอนขีดความสามารถระยะยาวของ PLA ทั้งในด้านขวัญกำลังใจ การวางแผนยุทธศาสตร์อย่างต่อเนื่อง และการปฏิรูปเทคโนโลยีทางทหาร หากบรรยากาศความหวาดระแวงและการตรวจสอบคอร์รัปชันอย่างเข้มข้นยังดำเนินต่อไป อาจทำให้เจ้าหน้าที่ลังเลต่อการตัดสินใจเชิงรุก และกระทบต่อประสิทธิภาพการใช้งบประมาณด้านกลาโหม

การกวาดล้างยังถูกจับตามองในบริบทการเมืองภายในพรรคคอมมิวนิสต์ เนื่องจาก PLA เป็นฐานสนับสนุนสำคัญของผู้นำสูงสุด การเร่งตอกย้ำอำนาจควบคุมกองทัพของ Xi ผ่านการปลดและแต่งตั้งผู้นำกองทัพชุดใหม่ จึงถูกมองว่าเป็นทั้งมาตรการต่อต้านคอร์รัปชันและการจัดสมดุลอำนาจภายในชนชั้นนำปักกิ่ง

นักวิเคราะห์ต่างประเทศเตือนว่า แม้โครงสร้างคำสั่งใหม่จะทำให้การตัดสินใจทางทหารสอดคล้องกับผู้นำสูงสุดมากขึ้น แต่การขาดเสียงทัดทานจากนายทหารอาวุโสอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการประเมินผิดในวิกฤตระยะยาว โดยเฉพาะในประเด็นไต้หวัน ทะเลจีนใต้ และความสัมพันธ์กับสหรัฐและพันธมิตรในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก ซึ่งล้วนเป็นจุดเสี่ยงที่ต้องอาศัยความต่อเนื่องและเสถียรภาพของโครงสร้างกองทัพจีนเป็นปัจจัยสำคัญ

ที่มา: https://asia.nikkei.com/politics/xi-jinping-s-historic-purge-of-china-s-military-5-things-to-know