ปักกิ่งเดินหน้าปรับแนวคิดการพัฒนาเศรษฐกิจ จากเดิมเน้นตัวเลข GDP เป็นหลัก หันมาให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตประชาชนและความยั่งยืนมากขึ้น สร้างความสับสนให้บรรดาข้าราชการท้องถิ่นซึ่งคุ้นชินกับระบบประเมินผลงานแบบ “เติบโตให้เร็วที่สุด” มายาวนาน และอาจเปลี่ยนสมดุลการแข่งขันระหว่างมณฑลทั่วประเทศ
คำสั่งใหม่จากปักกิ่ง-ความไม่ชัดเจนด้านตัวชี้วัด
ก่อนการประชุมสภาประชาชนและที่ประชุมปรึกษาการเมืองประจำปี รัฐบาลกลางจีนได้ออกคำสั่งใหม่ให้สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ระดับสูง ปรับมุมมองต่อคำว่า “ผลงานที่ดี” เลิกยึดติดกับการเร่งขยายตัวเศรษฐกิจอย่างเดียว และต้องลดอคติและความเบี้ยวเบนในวิธีคิดเรื่องการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมลงให้ได้
ผู้ว่าราชการมณฑลและนายกเทศมนตรีหลายพื้นที่จึงหันมาใช้แนวทางที่ปลอดภัย คือย้ำตามสโลแกนจากปักกิ่ง เช่น การปรับสภาพแวดล้อมทางธุรกิจให้เอื้อต่อเอกชน และการเร่งสนับสนุนเทคโนโลยีและนวัตกรรม แต่ยังไม่ชัดเจนว่าตัวชี้วัดสำคัญอย่างการเติบโตของ GDP จะถูกลดน้ำหนักหรือจัดโครงสร้างใหม่อย่างไรในการประเมินผลงานเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น
คำสั่งล่าสุดซึ่งเริ่มมีผลเมื่อวันจันทร์ กำหนดให้เจ้าหน้าที่รัฐทั่วประเทศต้องให้ความสำคัญกับสวัสดิการสังคมและความยั่งยืนระยะยาว มากกว่าการเร่งตัวเลขเศรษฐกิจในระยะสั้น พร้อมเจาะจงให้จัดการปัญหาหนี้สาธารณะ โครงการลงทุนที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์จริง และโครงการก่อสร้างเชิงสัญลักษณ์ที่เน้นภาพลักษณ์มากกว่าประสิทธิผล โดยทั้งหมดจะดำเนินเป็นแคมเปญยาวราวห้าเดือน
อย่างไรก็ดี ความคลุมเครือของเกณฑ์ประเมินผลงานใหม่ทำให้เกิดความไม่แน่ใจในหมู่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ว่าจะวัด “ผลงานเพื่อประชาชน” อย่างไรให้สอดคล้องกับความต้องการของปักกิ่ง และจะส่งผลต่อทิศทางการจัดงบประมาณ การดึงดูดลงทุน และการแข่งกันพัฒนาเศรษฐกิจระหว่างมณฑลอย่างไรในระยะต่อไป
นัยต่อการลงทุนจีนในต่างประเทศ-ผลกระทบต่อไทย
สำหรับไทย การเบนเข็มของนโยบายจีนจากการเร่งตัวเลขเติบโตไปสู่คุณภาพและความยั่งยืน อาจทำให้โครงสร้างการลงทุนของจีนในต่างประเทศ รวมถึงในไทย เปลี่ยนจากโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่และดำเนินการอย่างรวดเร็ว ไปสู่โครงการที่ให้ความสำคัญกับความคุ้มค่า การบริหารหนี้ และผลลัพธ์ทางสังคมมากขึ้น นักลงทุนและผู้ประกอบการไทยที่พึ่งพาตลาดจีนหรือเงินทุนจากจีนจึงต้องจับตานโยบายระดับมณฑลอย่างใกล้ชิด เพราะอาจมีการทบทวนหรือปรับจังหวะการลงทุนในโครงการใหม่ๆ ในภูมิภาคนี้
