จีนเร่งเดินหน้ากำจัด “zombie companies” ที่มีหนี้ล้นและขาดทุนต่อเนื่อง ด้วยการเปิดโครงการนำร่องใน 7 พื้นที่เศรษฐกิจสำคัญ ให้อำนาจหน่วยงานกำกับดูแลยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อบังคับชำระบัญชีบริษัทที่ไม่ยอมเลิกกิจการเอง
มาตรการล่าสุดดำเนินการโดย State Administration for Market Regulation หลังการแก้ไข China Company Law เปิดช่องให้ภาครัฐใช้กระบวนการศาลเร่งรัดการออกจากตลาดของธุรกิจที่อยู่ในสภาพ “เดินได้แต่ตายแล้ว” ซึ่งดำรงอยู่ได้จากเงินอุดหนุนภาครัฐหรือสินเชื่อธนาคาร มากกว่าความสามารถทำกำไรจริง
รายละเอียดโครงการนำร่องและเป้าหมายเชิงโครงสร้าง
โครงการนำร่องครอบคลุมกรุง Beijing และมณฑล Hebei, Jiangsu, Zhejiang, Henan, Sichuan และ Guangdong ซึ่งล้วนเป็นฐานอุตสาหกรรมและศูนย์กลางการผลิตสำคัญของประเทศ โดยมีเป้าหมายเพื่อลดกำลังการผลิตส่วนเกิน และสลายเครือข่ายอุปถัมภ์รวมถึงการคุ้มครองธุรกิจในท้องถิ่น
การผลักดันดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการรณรงค์วงกว้างเพื่อยกระดับประสิทธิภาพของกลไกตลาด ลดการแข่งขันคุณภาพต่ำและการตัดราคาที่รุนแรง ซึ่งทางการจีนมองว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของ “neijuan” หรือการแข่งขันวนซ้ำที่ไม่สร้างมูลค่าใหม่ต่อเศรษฐกิจโดยรวม
ในเชิงโครงสร้าง มาตรการนี้มุ่งสร้างกลไก “market exit” ที่ชัดเจนขึ้นสำหรับบริษัทที่ไม่มีศักยภาพ โดยเฉพาะธุรกิจเอกชนขนาดเล็กที่หยุดดำเนินการจริงแต่ยังมีสถานะทางกฎหมายอยู่ ทำให้ทรัพยากรทั้งทุนและแรงงานติดค้าง ไม่สามารถไหลไปสู่กิจการที่มีประสิทธิผลมากกว่าได้
อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์เชื่อว่า แม้โครงการนำร่องจะช่วยเคลียร์บริษัทขนาดเล็กที่หยุดนิ่งในพื้นที่เป้าหมาย และเป็นสัญญาณเชิงสถาบันว่าปักกิ่งจริงจังกับการคัดกรองธุรกิจด้อยประสิทธิภาพ แต่ผลต่อปัญหา “zombie companies” ในภาพรวมของจีนยังมีแนวโน้มจำกัดในระยะสั้น เนื่องจากกิจการขนาดใหญ่หรือที่เกี่ยวข้องกับรัฐจำนวนมากยังคงพึ่งพาการสนับสนุนจากรัฐบาลท้องถิ่นและธนาคารรัฐอย่างต่อเนื่อง
